Dorpsplan
DORPSPLAN HALLE
20 september 2005
1. Inleiding
1.1. Over Halle
Halle bestaat uit het dorp Halle met 658 inwoners, de twee kleinere kernen Halle-Heide en Halle-Nijman en een groot agrarisch buitengebied met daarin stukken natuurgebied. In de beide kleinere kernen en het buitengebied wonen in totaal 1718 mensen.Halle ligt tussen Zelhem en Varsseveld en behoort tot de gemeente Bronckhorst. Deze gemeente ontstond op 1 januari 2005 uit de gemeenten Hengelo (Gld), Hummelo & Keppel, Steenderen, Vorden en Zelhem. Daarvoor maakte Halle deel uit van de gemeente Zelhem. De verbindingsweg tussen Zelhem en Varsseveld, de N330, loopt door het dorp Halle. Het noordelijke deel van het dorp ligt op de Halse Rug, een in de ijstijd ontstane glooiing in het landschap, die in vorige eeuwen kunstmatig verder werd verhoogd. Zo ontstond er een lange 'rug'. De natuurwaarde van de Halse Rug staat centraal in het door de gemeente Zelhem ontworpen Landschapsontwikkelingsplan (LOP). Halle-Heide ligt ten noordoosten van Halle en dankt haar naam aan de heidevelden, die hier vroeger waren. Halle-Nijman ligt ten zuidwesten van Halle.Veel wegen in het buitengebied van Halle waren vroeger dijken, die het lage land doorkruisten. Halle heeft een rijk sociaal leven, getuige de vele verenigingen, twee kerken, diverse drukbezochte horecagelegenheden en de jaarlijkse evenementen zoals onder andere de kermis, buurtfeesten, Zwarte Cross en Halse Dag. De economische activiteiten zijn in omvang afgenomen. Getuige de leegstaande winkelpanden en sporen van bedrijven die naar elders zijn vertrokken, heeft niet alleen de agrarische sector het moeilijk.1.2. Waarom een dorpsplan?
De dorpsbelangenvereniging Halle’s Belang zet zich in voor de leefbaarheid van Halle en heeft in de 85 jaar van haar bestaan al veel bereikt. De diverse projecten waarmee zij zich bezighield, stonden min of meer los van elkaar. Alle problemen, mogelijke oplossingen en wensen omschreven in één dorpsplan maakt de belangenbehartiging een stuk gemakkelijker. Middels de geformuleerde toekomstvisies wat betreft de diverse leefbaarheidsaspecten wordt richting gegeven aan de gewenste ontwikkelingen in de toekomst. Ook de besturen van de gemeente Bronckhorst, provincie Gelderland en andere organisaties doen hun voordeel met het dorpsplan. Er kan immers in de voorbereidende fases van beleidsontwikkeling al rekening worden gehouden met de wensen en ideeën van de bewoners van Halle.1.3. Procedure ontwikkeling dorpsplan
De gevolgde procedure is door de VKKG samengesteld en gebaseerd op de PALED-methode. De methode bestaat uit 15 stappen, die in bijlage 1 kort worden beschreven. Het principe is een 'bottom-up'-aanpak. De bewoners van een dorp zelf geven de onderwerpen voor het plan en hun prioriteiten aan. De dorpsbelangenorganisatie heeft een werkgroep met een eerlijke man-vrouwverdeling samengesteld uit vertegenwoordigers van de diverse leeftijdsgroepen van de samenleving.1.4. Plaats van het dorpsplan in het geheel van ontwikkelingen
Het dorpsplan is meer dan een momentopname van de huidige situatie en richtinggevend voor toekomstige ontwikkelingen, zoals bijvoorbeeld nieuwe kansen die zich voordoen. Het dorpsplan geeft richting, maar kan ook als een dynamisch instrument met de ontwikkelingen mee. Hoe meer met het plan gewerkt wordt, hoe vaker veranderingen aangebracht worden. Er is vooruitgedacht over een periode van vijf jaar.1.5. Opbouw van dit plan
Hoofdstuk 2: Een korte schets van de knelpunten die door de bewoners zijn aangedragen.
Hoofdstuk 3: Het eigenlijke plan; per thema zijn een toekomstvisie en de diverse mogelijkheden om die visie te verwezenlijken geformuleerd.2. Leefbaarheid in Halle: knelpuntenanalyse
Grootste knelpunten
De inwoners van Halle hebben tijdens de startbijeenkomst elk aan maximaal drie, door de aanwezigen zelf gekozen onderwerpen een aantal (prioriteits)punten toegekend. Nadat de punten waren geteld, kon onderstaande prioriteitenlijst worden samengesteld.
1. Verkeer en verkeersveiligheid (313 punten).2. Het gebrek aan een dorpshuis en jeugdhonk ter verbetering van de sociale cohesie of gemeenschapszin (207 punten).3. Voormalige discotheek de Woage (161 punten).4. De zorg, met name het behoud van de op dit moment aanwezige voorzieningen (118 punten).5. Economische bedrijvigheid, met de nadruk op het behoud van het huidige winkelaanbod (108 punten).6. Woningbouw voor specifieke doelgroepen (92 punten).7. Recreatie en woonomgeving (85 punten).8. Speelvoorzieningen voor de jongere en de oudere jeugd. De behoefte hieraan bleek vooral uit de werkstukken die op de basisscholen zijn gemaakt.9. Overige onderwerpen. Deze zijn wel genoemd, maar kregen geen prioriteitspunten. Ze worden veelal samen met andere onderwerpen meegenomen. Onderwerpen, waarmee in eerste instantie niets is gedaan, staan op een reservelijst. Opmerkingen inzake persoonlijk belang, die eigen initiatief vragen, komen niet meer voor in dit plan.
2.1. Verkeer en verkeersveiligheid
De N330, die Zelhem met Varsseveld en de Twenteroute (N18) verbindt, loopt door de hele lengte van het dorp, over de Dorpsstraat. De Dorpsstraat is het 'centrum' van Halle. De basisschool, beide kerken, supermarkt, een aantal speciaalzaken, horecagelegenheden, een groot aantal woningen en zelfs de mengvoederfabriek: je vindt ze allemaal aan de Dorpsstraat. Met de toenemende mobiliteit van mensen is de verkeersdrukte in de Dorpsstraat enorm toegenomen. Na de opening van de rondweg, die het centrum van Zelhem moet ontlasten, is de situatie in Halle totaal onaanvaardbaar geworden. De smalle Dorpsstraat, waar geen ruimte is voor een fietspad, is niet eens berekend op het bestemmingsverkeer, laat staan op 5000 voertuigen, waaronder veel vrachtwagens en landbouwvoertuigen, per dag! Het vele verkeer in Halle is het grootste knelpunt wat betreft de leefbaarheid in het dorp.Fietsen over de Dorpsstraat is gevaarlijk geworden. Kinderen zonder begeleiding naar school laten gaan, kan allang niet meer. Ze brengen met de auto zorgt voor verkeersopstoppingen. Evenals met de auto naar de winkel gaan, hetgeen steeds meer mensen doen. Er zijn onvoldoende parkeerplaatsen. Voor voetgangers en fietsers is het lastig om langs de geparkeerde wagens te komen zonder geschept te worden door langskomend (vracht)verkeer. De problemen beginnen al voor de bebouwde kom, waar de N330 gekruist wordt door de verbindingsweg Halle-Heide – Halle-Nijman. Dit 'kruispunt Seegers” is onoverzichtelijk en veroorzaakt veel aanrijdingen. In de bebouwde kom wordt de snelheid van het verkeer beteugeld door drempels en andere obstakels. Echter: om langs obstakels - zoals bijvoorbeeld de chicane aan de Varsseveldse kant van de Dorpsstraat - te komen hebben vrachtwagens de hele weg nodig. Het tegemoetkomende verkeer moet hiervoor wijken. Op de drempels veroorzaakt het zware vrachtverkeer trillingen, die scheuren in de muren van omliggende huizen veroorzaken en de rust van omwonenden verstoren. In het buitengebied is vooral de fietsende schooljeugd onvoldoende beschermd.
2.2. De sociale cohesie
De sociale cohesie wordt gevormd door vele factoren. Belangrijke factoren zijn onder andere een dorpshart, dorpshuis, sportveld en kantine, hangplek voor de jeugd, gezellige Dorpsstraat, winkels en horecagelegenheden, kortom: plaatsen waar je elkaar kunt ontmoeten. Minstens zo belangrijk zijn de factoren zoals gemeenschappelijke activiteiten, een bruisend verenigingsleven, de rol van de kerken, 'naoberschap' en bruiloften en partijen die in het 'eigen' dorp worden gehouden. Ook de verhoudingen in de bevolkingsopbouw zijn van invloed op de sociale cohesie.Meerdere hierboven genoemde factoren komen we in dit dorpsplan tegen als onderdeel van onderwerpen zoals bijvoorbeeld de woningbouw, veiligheid in de Dorpsstraat en economische bedrijvigheid. Een groot aantal prioriteitspunten is door de bewoners van Halle gegeven aan het onderwerp dorpshuis. Onder andere het idee een dorpshuis te realiseren in de toen nog niet gesloopte Woage of, als de voormalige discotheek zou worden gesloopt, op de plaats daarvan, kreeg veel punten. In Halle zijn veel sociale activiteiten die men graag onder één dak wil brengen. De kleine kerk/Korenaar doet al min of meer dienst als dorpshuis, diverse verenigingen hebben er hun oefenavond en er is een dagopvang voor ouderen, maar het gebouw voldoet niet aan de eisen wat betreft ondermeer de brandveiligheid. Ook andere bestaande panden bieden mogelijkheden. Dit in tegenstelling tot het inmiddels goedgekeurde nieuwbouwplan de Woage.De jongeren hebben sinds kort een tijdelijk jeugdhonk, maar ook zij hebben wensen die in een jeugdhonk niet en in een dorpshuis wel te realiseren zijn. Ook de kerk speelt in het sociale leven een rol. De kerkgebouwen in Halle worden in geringe mate ook gebruikt voor niet-religieuze activiteiten zoals onder andere concerten. Het uurwerk van de klok van de kerktoren (grote kerk), dat aan vervanging toe is, verdient volgens velen de nodige aandacht. In Halle-Heide denkt men ook na over een ontmoetingsplaats centraal in die kern. De Heidesmid staat wijd en zijd, zelfs buiten de gemeentegrens, bekend als specialist op het gebied van kachels en schouwen. Daarnaast kan men er terecht voor tal van huishoudelijke artikelen, ijzerwaren, tuingereedschap en tuinmeubelen. Helaas zijn de deuren van de enige andere winkel in Halle-Heide, Warme Bakker/Warenhuis Brunsveld, enkele jaren geleden gesloten. De bewoners van Halle-Heide komen elkaar daardoor veel minder vaak spontaan tegen.
2.3. Voormalige discotheek De Woage
Ten tijde van het ontstaan van dit dorpsplan werd er nog volop gediscussieerd over wat er op de plaats van De Woage moest komen. De discotheek kon de concurrentie met uitgaansgelegenheden in andere plaatsen niet meer aan en was gesloten. De grond was in handen van een projectontwikkelaar, die met de gemeente over nieuwbouw in onderhandeling was. Inmiddels zijn de plannen voor de bouw van appartementen, eengezinswoningen en een commerciëel in te richten ruimte goedgekeurd en is het pand gesloopt. Voor het appartementencomplex wordt een dorpsplein ingericht. De ideeën en wensen wat betreft de inrichting hiervan worden al aangedragen door de Halse bevolking. Halle's Belang brengt deze in bij de projectontwikkelaar en de gemeente. Het dorpsplein wordt voor de sociale cohesie en het dorpshart als zeer belangrijk gezien.
2.4. De zorg
Wat betreft de gezondheidszorg wordt de aanwezigheid van een huisarts in Halle zelf, nu en in de toekomst, erg belangrijk gevonden. De huidige huisarts heeft zijn praktijk aan huis in eigen bezit. Bij opvolging door jonge artsen wordt het kopen van praktijkruimte waarschijnlijk een struikelblok. De overige dienstverlening in de zorg is nog geen knelpunt, maar er wordt rekening gehouden met toekomstige negatieve ontwikkelingen.
2.5. Economische bedrijvigheid
De economische bedrijvigheid is sterk teruggelopen. Dit is voor een belangrijk deel te wijten aan het ontbreken van uitbreidingsmogelijkheden. Bovendien laat de ruimtelijke ordening geen nieuwbouw van grotere bedrijven toe. Een concreet voorbeeld uit het verleden is Interwand, dat in Halle veel mensen werk gaf. Het bedrijf was genoodzaakt om, wilde het verder groeien, naar elders te verhuizen en levert nu arbeidsplaatsen in Eibergen. Ook het aantal winkels is sterk verminderd. De grotere mobiliteit van de mens en de schaalvergroting van winkels en winkelketens in kernen als Zelhem en Doetinchem hebben de concurrentiepositie van de Halse middenstanders verzwakt. Leegstaande winkelpanden zijn stille getuigen. De overgebleven (speciaal)zaken kennen een klantenkring die verder reikt dan Halle. Van de zeker zes kruideniers, die Halle vroeger telde, is alleen de tegenwoordige Supermarkt Hesselink nog over. Vooral de minder mobiele mens is de dupe van deze veranderingen. In de werkstukken van de leerlingen van de basisscholen is de behoefte aan meer winkels duidelijk weergegeven.Het teruglopen van het aantal bedrijven en winkels gaat niet alleen ten koste van de werkgelegenheid, maar levert ook leegstaande panden op. Dat geeft een minder aantrekkelijk dorpsaanzicht. De nieuwbouw en het dorpsplein op het terrein van De Woage zijn een eerste stap van vernieuwing. Winkels en andere economische bedrijvigheid zijn belangrijk voor de sociale cohesie. De problemen in de agrarische sector zijn bekend, maar niet op de bewonersavond als knelpunt naar voren gebracht. Versluierd komen de problemen tot uiting wanneer men het bij woningbouw over 'vrijkomende agrarische gebouwen' en bij recreatie over 'verbreding van de agrarische bedrijfsvoering' heeft.
2.6. Woningbouw
Het aanbod van woningen voor starters en senioren wordt als onvoldoende ervaren. Er bestaat al jaren een gebrek aan betaalbare huur- en koopwoningen voor jonge mensen die in Halle willen blijven wonen. De jongeren trekken naar elders, waardoor in Halle een gat in de bevolkingsopbouw ontstaat. Dat heeft een grote weerslag op het huidige en toekomstige sociale leven in het dorp. Oorzaak van het probleem is het feit dat er in het verleden veel te weinig betaalbare woningen zijn gebouwd. De woningbouwvereniging heeft veel huurwoningen verkocht zonder nieuwe te bouwen.
De vergrijzing van de bevolking en de trend om ouderen zo lang mogelijk zelfstandig te laten wonen, doet de vraag naar seniorenwoningen toenemen. Het gebrek aan deze woningen wordt steeds groter. De leegstaande bedrijfsgebouwen vormen een schril contrast met het woningtekort in Halle.
2.7. Recreatie en woonomgeving
Wat betreft de recreatie zijn er geen knelpunten naar voren gekomen, alhoewel deze sector volgens de Halse bevolking wel de nodige aandacht verdient. Men ziet vooral kansen liggen. De economische bedrijvigheid is afgenomen, veel winkels en agrarische bedrijven zijn verdwenen, maar met inventieve ideeën kan de recreatieve sector een nieuw elan aan het economische leven in Halle geven.
Fiets- en wandelpaden zijn in Halle en omgeving in voldoende mate aanwezig, maar op bepaalde plaatsen voor verbetering vatbaar. Ook betere aansluitingen op elkaar en paden buiten de gemeente zijn wenselijk.De gemeente Zelhem ontwierp het Landschapsontwikkelingsplan (LOP): een nieuwe kijk op de inrichting van het buitengebied. De raad van de nieuwe gemeente Bronckhorst heeft het plan inmiddels goedgekeurd. In Halle worden de mogelijkheden, die dit plan het dorp te bieden heeft, onderzocht.
Knelpunten in de leefomgeving zijn vaak locatiespecifiek. Zo ondervindt men op sommige plaatsen overlast door hondenpoep. Andere plaatsen worden als onveilig ervaren door onvoldoende straatverlichting, ongelijke trottoirs of - maar dat probleem komt alleen in de winter voor - doordat er niet wordt gestrooid. Op bepaalde onverharde plaatsen is sprake van stofoverlast. In het kader daarvan werd tijdens de startbijeenkomst een lijst met handtekeningen van ouderen ingeleverd met het verzoek het terrein rond de kleine kerk/Korenaar te verharden.
Een apart punt is de veiligheid rond de PIN-automaat. Deze ligt wat afgelegen, waardoor mensen zich vooral 's avonds bij het pinnen niet veilig voelen. Een bron van ergernis is bovendien dat de PIN-automaat het regelmatig niet doet. Voor beide gegevens vraagt de Halse bevolking de nodige aandacht.
2.8. Speelvoorzieningen
De schoolgaande jeugd in Halle heeft behoefte aan meer en betere speelruimte. De wensen lopen uiteen van een speeltuin met zandbak en speeltoestellen tot voorzieningen zoals een crossbaan, skatebaan en verhard volley-/basketbalveldje. Spelen op straat kan niet meer in Halle. Over de Dorpsstraat komt veel te veel verkeer, terwijl de andere straten staan volgeparkeerd met auto's. Er zijn speelplaatsjes, maar deze voorzien slechts in een klein deel van de behoefte.Ook in Halle-Nijman is behoefte aan speelruimte, vooral nu sinds kort het schoolplein buiten schooluren verboden terrein is. Omwonenden ondervinden dan hinder van ballen, die over het hek rondom het schoolplein worden geschopt.In Halle-Heide is de jeugd al tevreden met nieuwe netten voor de doelen van het multifunctionele Heideveld, alhoewel een crossbaan ook welkom zou zijn.
Zowel uit de werkstukken van de leerlingen van de basisscholen als de uitkomst van de startbijeenkomst blijkt de behoefte aan een buitenbad.
3. Het dorpsplan: visie en aanpak3.1. Verkeer: verkeersveiligheid en verkeersoverlast
Introductie
Het verkeer is het grootste knelpunt als het gaat om de leefbaarheid in Halle. Het is onveilig in de kern van het dorp. In een dorpshart moet het goed vertoeven zijn. Hoe het er in de Dorpsstraat in de toekomst uit kan zien, is door een werkgroeplid en aanwonende van de Dorpsstraat in onderstaande visie verwoord.
Visie
'De Dorpsstraat is een soort park met bomen, veel groen en met verkeer. Bloembakken en kunstwerken sieren de straat en vormen tevens de obstakels die de vaart uit het verkeer halen. Zwaar verkeer heeft geen toegang tot het dorp. Het wel toegestane verkeer vindt er zijn eigen weg. De verkeersoverlast en verkeersonveiligheid (bewoners en trottoir-/weggebruikers stonden vaak doodsangsten uit) hebben plaats gemaakt voor leefbaarheid. De levensvreugd is met sprongen toegenomen. De gemoedsrust is terug in het dorp. Trillingen en herrie worden alleen nog veroorzaakt door dansende en skatende kinderen. Slechts een afgedwaalde jeu de boulesbal kan nog tot verwondingen leiden.Deze prachtige Dorpsstraat is tot stand gekomen met gelden van diverse kanten. Europese fondsen, gemeente en provincie hebben staan springen om gezamenlijk dit resultaat te mogen financieren. De economie bloeit weer doordat toeristen graag op de Halse Rug vertoeven en aangenaam verpozen in een heerlijk rustig dorp, waar altijd iets te doen is door het enthousiaste verenigingsleven!'
Aanpak
De contacten die op de toetsingsbijeenkomst zijn gelegd, vormen een stevige basis voor mogelijke oplossingen. De gemeente, de provincie en de politici op beide niveaus hebben zich bereid verklaard hun medewerking te verlenen. Er zijn duidelijke toezeggingen, die terug te vinden zijn in de verslagen van de toetsingsbijeenkomst. Samen met gemeente en provincie worden diverse mogelijkheden verder onderzocht. De N330 is van de provincie. Deze is bereid het eigendom op korte termijn over te dragen aan de gemeente, die meer mogelijkheden heeft om de zaak aan te pakken.
De volgende oplossingen zijn genoemd:
- de chicane aan de Varsseveldse kant van de Dorpsstraat weghalen (lijkt haalbaar op korte termijn
- een 30 km-zone instellenverkeerslichten, eventueel in combinatie met wegversmallingen, plaatsen een flitspaal of een waarschuwingsbord met de tekst “U RIJDT TE HARD” plaatsen
- de N330 in Zelhem en Varsseveld niet meer als verbindingsweg aangeven
- het doorgaand verkeer weren; alleen bestemmingsverkeer toelaten
- het vrachtverkeer alleen op gezette tijden toelaten, bijvoorbeeld van 9-11 uur, 13-16 uur en 20-22 uur
- meer snelheidscontroles houden
- onderzoeken welke (ook financiële) mogelijkheden het LOP inzake de Halse Rug biedt
- een rondweg aanleggen (lijkt op korte termijn niet haalbaar; voor de dorpswerkgroep blijft een rondweg desondanks een wenselijk alternatief)
- het zware verkeer en landbouwverkeer weren
- de drempels verwijderen (misschien mogelijk in combinatie met het bestratingsplan voor het bij nieuwbouwplan de Woage behorende dorpsplein)
- 3VO om advies vragen; wellicht kennen zij meer alternatieven
- contact opnemen met transportbedrijven: zijn er geen andere routes dan die, welke door Halle leidt
- de weg ruimtelijk inrichten, zonder drempels en chicanes, zodat men zonder dwang, op natuurlijke wijze snelheid mindert; in Friesland is hiermee succesvol geëxperimenteerd
- een bezoek brengen aan Steenderen en Garderen, waar men een goede oplossing voor de verkeersproblemen heeft gevonden
- fietssuggestiestroken op de weg aanbrengen
- de veiligheid van de fietsroutes van de schooljeugd onderzoeken en gevaarlijke locaties aanpakken
- de politici in de gemeente en de provincie op de hoogte houden van de ontwikkelingen.
- Het verder onderzoeken van de diverse mogelijke oplossingen en overleg met de gemeente en de provincie moet tot verantwoorde en haalbare keuzes leiden. Tijdens de startbijeenkomst bleek de behoefte aan verlenging en verbetering van het fietspad langs de Halle-Heideweg. Ook de mogelijkheden hiervoor worden onderzocht.
3.2. De sociale cohesie
Introductie
De sociale cohesie is opgebouwd uit diverse factoren, die de gemeenschappelijke activiteiten bepalen. Allereerst moet men deze activiteiten willen en dat is in Halle duidelijk het geval. Er is een actief en groeiend verenigingsleven en ook in losser verband zijn er veel gezamenlijke activiteiten. Maar zoals blijkt uit de knelpuntenanalyse: iets willen alleen is niet voldoende. De inwoners van Halle hebben vooral behoefte aan een dorpshuis en een dorpsplein, waar ze elkaar kunnen ontmoeten. Ook in Halle-Heide missen de inwoners zo'n centrale ontmoetingsplek.
Visie
Het nieuwe jeugdhonk staat er en het dorpsplein (nieuwbouwplan de Woage) mist haar aantrekkingskracht niet. Spontane ontmoetingen vinden er volop plaats en de laatste nieuwtjes worden er uitgewisseld. Ook het nieuwe dorpshuis geeft een positieve impuls aan de samenleving. De diverse verenigingen werken er samen om het teruggelopen vrijwilligersaanbod op te vangen. Vele verenigingsbesturen vergaderen in het dorpshuis. Het zware vrachtverkeer is uit het straatbeeld verdwenen, waardoor mensen zelfs in de Dorpsstraat zonder stemverheffing met elkaar kunnen praten. De kermis is ieder jaar weer aantrekkelijker, de Halse Dag wordt onderdeel van het Halse Feest en de Hallenaren zijn terecht trots op hun dorp.
Aanpak
De hoogste prioriteit wordt gegeven aan het realiseren van een dorpshuis of multifunctioneel centrum. De locatie kleine kerk/Korenaar ligt voor de hand. Wat betreft de uitwerking van deze mogelijke oplossing zijn de onderstaande eerste stappen van belang: · inventariseren hoe men in andere plaatsen, zoals Keijenborg, Baak, Toldijk, Giesbeek en Sinderen, te werk is gegaan en daaruit de voor Halle relevante punten kiezen· de huidige en toekomstige gebruikers van het dorpshuis inventariseren· de draagkracht van de inwoners van Halle peilen en inventariseren of en welk vrijwilligerswerk zij willen doen · een begroting voor de (ver)bouw, inrichting en toekomstige exploitatiekosten maken. Zo zijn er meer stappen te noemen. Deze vallen echter buiten het dorpsplan en horen bij de uitwerking. Het vinden van de benodigde financiële middelen lijkt geen onoverkomelijke hindernis. De sociale cohesie in Halle staat niet alleen vanwege het ontbreken van een centrale ontmoetingsplaats onder druk. Ook andere factoren spelen een rol. Een aantal van deze factoren is bij andere onderwerpen ondergebracht, zoals het gat in de bevolkingssamenstelling bij 'woningbouw', de teruglopende lokale economie bij 'economische bedrijvigheid' en de onveilige en ongezellige Dorpsstraat bij 'verkeer en verkeersveiligheid'. De Woage maakt plaats voor nieuwbouw en een dorpsplein. Het is van belang de inwoners van Halle bij de inrichting hiervan te betrekken. De uitwerkgroep overlegt hierover met de betrokken partijen, opdat het dorpsplein optimaal haar sociale en ruimtelijke functie van dorpsgezicht kan vervullen.
3.3. Zorgvoorzieningen
Introductie
Goede zorg is een basisvoorwaarde voor de leefbaarheid. Vooral voor ouderen en ouders met kleine kinderen zijn basisvoorzieningen op loopafstand belangrijk. De huidige zorgvoorzieningen worden zeer gewaardeerd, maar het aanbod van zorg blijft aandacht vragen. Omdat het handhaven van een huisartspraktijk in de toekomst erg moeilijk wordt, is het nodig om nu al de voorzienbare problemen aan te pakken. De huidige huisarts neemt het voortouw hierin.
Visie
De zorg is goed geregeld in Halle. De tandarts(en) en huisarts(en) hebben een overdraagbare praktijk. Andere belangrijke zorgvoorzieningen, zoals een prikpost, consultatiebureau, verloskundigenpraktijk en de fysiotherapeut zijn goed bereikbaar.
Aanpak
De huidige privé-praktijken van huisarts en tandartsen moeten overdraagbaar worden. Hiertoe onderneemt de betrokken uitwerkgroep de volgende stappen: · het voorstel van de huisarts een zorgcentrum op te zetten ondersteunen· zodra de zorgaanbieders weten wat ze gezamenlijk willen en kunnen afhankelijk daarvan praktijkruimte zoeken; dit kan eventueel worden gecombineerd met andere projecten, zoals bijvoorbeeld de bouw van seniorenwoningen of van een dorpshuis/Kulturhus; op korte termijn is een leegstaand bedrijfspand als het voormalige kantoor van de Rabobank ook een goede optie.
3.4. Woningbouw
Introductie
Het woningaanbod voor starters en senioren is te beperkt. Het tekort heeft een grote impact op de bevolkingsopbouw, sociale cohesie, economische bedrijvigheid, het leerlingenaantal op de basisscholen en de gezondheidszorg.
Visie
De tijden zijn veranderd. Het overheidsbeleid voor woningbouw voor starters en senioren op het platteland zit niet meer op slot. De nieuwe gemeente Bronckhorst werkt hard aan het herstel van het evenwicht in het woningaanbod. Leegstaande bedrijfspanden zijn nu aantrekkelijke goedkope woningen. De vrijgekomen boerderijen zijn verbouwd en bieden nu woonruimte aan meerdere gezinnen. De senioren hebben een woning nabij het zorgcentrum en dorpshuis gevonden. De dorpsontwikkelingsmaatschappij speelt een cruciale rol in grondaankoop, (ver)bouw, verkoop en verhuur van de woningen. Dit is allemaal met een goed doordacht stappenplan begonnen.
Aanpak
De behoefte aan starters- en seniorenwoningen wordt gespecificeerd in precieze aantallen huur-, koop-, starters- en seniorenwoningen en woningen voor alleenstaanden. Daarnaast wordt aan de potentiële huurders/kopers gevraagd of zij voorkeur voor een bepaalde woonvorm en/of locatie hebben en naar wat zij betaalbaar vinden.Tegelijkertijd kunnen de volgende stappen worden ondernomen:· inventariseren welke voorbeelden in andere plaatsen in Nederland voor Halle interessant zijn· in overleg met de gemeente, wooncorporatie ProWonen, Rabobank en eventueel aannemers de haalbaarheid van het plan een dorpsontwikkelingsmaatschappij en/of kopers- en bouwersvereniging onderzoeken; dit met als doel door sterke inperking van (grond)speculatie betaalbare woonvoorzieningen te kunnen leveren. Mogelijke locaties voor woningbouw zijn in zowel Halle-Heide als in Halle-dorp de leegstaande bedrijfspanden die er staan. In Halle-Nijman biedt het oude schoolgebouw en de bijbehorende ruimte eromheen mogelijkheden.Er zijn plannen om een werkgroep op te richten, die een doordacht stappenplan maakt en ervoor zorgt dat het uitgevoerd wordt.
3.5. Recratie en woonomgeving
Introductie
Goede recreatiemogelijkheden voor de Halse bevolking zijn noodzakelijk. Wandel- en fietspaden zijn er voldoende aanwezig. Een goede inventarisatie van de paden betreffende de ligging, kwaliteit en inpassing in een regionale structuur is van belang.De lokale economie is teruggelopen. Wellicht liggen er nieuwe kansen in de recreatiesector. Winkels en bedrijven dragen bij aan de leefbaarheid van een dorp.
Visie
De recreatiesector levert een belangrijke bijdrage aan de leefbaarheid in Halle en omgeving. Zowel de vele toeristen, die het plaatsje en de buurtschappen bezoeken, als de Hallenaren zelf vinden er ontspanning. De lokale economie vaart er wel bij. Het netwerk van wandel- en fietspaden is nog verder uitgebreid en sluit aan op netwerken in omliggende gemeenten. De aandacht voor de Halse Rug als uniek element in het Achterhoekse landschap trekt talloze bezoekers. De boerderijen in het buitengebied weten hier goed op in te spelen. Ook andere bedrijven hebben nieuwe ideeën en kleinschalige voorzieningen in de recreatiesector ontwikkeld. In één van de, ten tijde van de presentatie van dit dorpsplan, leegstaande winkelpanden is nu een vrijetijdswinkel gevestigd. Hier wordt “van alles en nog wat” verkocht, waarmee een wens van de jeugd in vervulling is gegaan. Dankzij goed overleg met diverse organisaties is dit alles tot stand gekomen en staat Halle duidelijk op de Gelderse kaart als plek waar het aangenaam vertoeven is.
Aanpak
Hoe de wensen te realiseren zijn, is nog niet helemaal duidelijk. Andere punten, die aandacht verdienen zijn: · de verkeers- en parkeerproblemen in de Dorpsstraat· de inrichting van de commerciële ruimte van nieuwbouwplan de Woage· de inventarisatie en het onderhoud van de wandel- en fietspaden · de uitbreiding van het netwerk van wandel- en fietspaden· de uitbreiding van het padennetwerk langs waterlopen· het inspelen op het LOP· het in overleg treden met andere bij de recreatiesector betrokken organisaties· het onderzoeken of uitbreiden van de bestaande sporthal mogelijk/wenselijk is, dit eventueel in combinatie met andere projecten, zoals bijvoorbeeld de realisatie van een zorgcentrum.
3.6. Speelvoorzieningen
Introductie
Is het buitengebied niet al één grote speelruimte? Je zou het denken. Toch is de behoefte aan meer speelruimte duidelijk naar voren gekomen in de werkstukken van de leerlingen van de basisschool. Ook tijdens de startbijeenkomst is deze behoefte meerdere malen op papier gezet. De dorpswerkgroep neemt dit onderwerp serieus.
Visie
Het niveau van de speelvoorzieningen in Halle-dorp en de kleine kernen sluit aan op de behoeften van de moderne tijd. De inrichtingen van de speelplaatsen en de speeltoestellen zijn multifunctioneel en tijdloos. Met inzet van vrijwilligers en wat materiële ondersteuning zijn vraag en aanbod dicht bij elkaar gebracht.
Aanpak
Allereerst moet op korte termijn worden gestreefd naar renovatie en herinrichting van de in verval rakende rolschaatsbaan aan de Haverstraat in Halle-dorp. Het is de bedoeling dat op de plaats van de rolschaatsbaan een aantrekkelijke, multifunctionele speelplaats komt. Verdere te nemen stappen zijn:· de inventarisatie van de op dit moment aanwezige speelvoorzieningen, inclusief de leeftijdsindicaties wat betreft de kinderen waarvoor ze bestemd zijn· subsidieverstrekkers, zoals bijvoorbeeld Jantje Beton, benaderen; dit kan op basis van een door de dorpsgemeenschap te maken plan, waarin precies staat omschreven welke wensen er zijn, waar en hoe deze gerealiseerd kunnen worden, wanneer en hoe dit gebeurt en wie wat doet.
4. Overige punten
De bewoners van Halle brachten tijdens de startbijeenkomst een groot aantal problemen, mogelijke oplossingen en aandachtspunten naar voren. Een aantal daarvan wordt hieronder in het kort beschreven, al of niet met een verwijzing naar de aanpak. Voor een aantal problemen geldt dat ze via reguliere aanvragen of communicatie op te lossen zijn. Ze horen niet thuis in het dorpsplan, maar worden wel vermeld om feedback te geven aan de bewoners die tijdens de startbijeenkomst aanwezig waren.
Overige onderwerpen: · de veiligheid en het veiligheidsgevoel bij de PIN-automaat bij het leegstaande kantoor van de Rabobank (Halle’s Belang voert gesprekken met de Rabobank over een eventuele verplaatsing van de PIN-automaat naar het commerciële gedeelte van nieuwbouwplan de Woage)· de hondenpoepoverlast op bepaalde plekken (het ondersteunen van initiatieven van de bewoners)· de gebrekkig onderhouden trottoirs (de Dorpsstraat en dus ook de trottoirs ernaast vallen onder 'verbetering verkeersveiligheid')· het gebrekkige onderhoud en beheer van de groenvoorzieningen (dit probleem is direct met de gemeente te bespreken en valt buiten het dorpsplan)· de gladheidsbestrijding (zie hierboven)· het onderhoud aan of de vervanging van het uurwerk van de klok van de toren van de grote kerk (het kerkbestuur onderneemt zelf actie)· de straatverlichting (eigen initiatief van de bewoners is gewenst; als het probleem wat duidelijker in beeld is gebracht, kan het aan de gemeente worden voorgelegd tijdens de reguliere behandeling van zaken door het gemeentebestuur)· de kermis (nieuwe ideeën of klachten zijn voor de feestcommissie van de Stichting Volksfeest Halle)· de communicatie (regionale dag- en huis-aan-huisbladen reserveren voldoende ruimte voor plaatselijk nieuws)· een bankje in de schaduw bij het kerkhof (een wens)· de ruimte rondom de kleine kerk/Korenaar; het gaat hierbij onder andere om de stofoverlast die de onverharde toegangsweg bij droog weer veroorzaakt (wordt meegenomen in het project 'dorpshuis')· het tekort aan appartementen voor alleenstaanden (onderdeel van 'inventarisatie behoefte starters- en seniorenwoningen')· het openbaar vervoer, met name het gebrek aan schoolvervoer in de winter (informeren of de regiotaxi hiervoor in te zetten is)· het opzetten van kinderopvang (geen prioriteit; initiatieven tot het opzetten van kinderopvang in bijvoorbeeld het dorpshuis zijn welkom)· het gebruik van de grote kerk (een zaak van het kerkbestuur en organisatoren van evenementen die de grote kerk willen gebruiken)· een dierenartsenpraktijk (geen prioriteit; afwachten of zich kansen voordoen)
